Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022

ΑΣΚΗΣΗ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα εκπληκτικό, καταπληκτικό βιβλίο έπεσε στα χέρια μου από τον ουρανό, κυριολεκτικά, αφού το... κατέβασα από το διαδίκτυο, αυτό που βλέπετε εξώφυλλο στη φωτογραφία, του αγαπητού και φιλτάτου Δημητρίου Δημαρά, καθηγητού φιλολόγου-θεολόγου από την Νικήτη, με τίτλο "Νικητιανό Γλωσσάρι" -και όχι μόνον, αγαπητέ Δημήτρη, αφού αυτό το "γλωσσάρι" χρησιμοποιείται, ευτυχώς, ακόμα, στις μέρες μας, και από ΌΛΗ την Χαλκιδική, με κάποιες προσθαφαιρέσεις στα κατά τόπους χωριά και κωμοπόλεις της.
Είναι γραμμένο με επιστημονική δομή, πως αλλιώς θα μπορούσε εξ' άλλου; Με ετυμολογικό και προέλευση οι λέξεις, ρίζα, πάρα πολύ καλή δουλειά, τα τοπωνύμια που αναφέρονται σε χωριστό κεφάλαιο, και κατ' εμέ είναι τα πιο σημαντικά για την διαχρονική ταυτότητα του τόπου, το καθένα από αυτά είναι και μια ολόκληρη ιστορία, πραγματικότητα, κάτι που έκανα κι εγώ στο βιβλίο μου "Σανά Χαλκιδικής", θα το πω ακόμα μια φορά, και θα καλέσω τα Τοπικά Συμβούλια, αλλά και τους Δήμους, να αλλάξουν τα ονόματα των χωριών ή περιφερειών με κάποια τοπωνύμια τους ίσως, πανάρχαια... Π.χ., ήταν μεγάλη βλακεία-ανοησία η αλλαγή του ονόματος του Δήμου "Σταγείρων-Ακάνθου" σε "Αριστοτέλους", ο μεγάλος φιλόσοφός μας μας δεν είχε ανάγκη από τέτοιες ανοησίες, πιθανώς εκεί κάποιος χαρτογιακάς να ήθελε να γίνει "βασιλικότερος του βασιλέως", να αρέσει κατά το κοινώς, όπως και πολύ σωστή ήταν η απόφαση του Δήμου Μουδανιών να μετονομαστεί σε "Δήμο Προποντίδος", εκκρεμεί η αλλαγή του ονόματος "Γαλάτιστα" σε "Ανθεμούς", μιας και ο "Δήμος Ανθεμούντα" καταργήθηκε, όνομα που είχε η κωμόπολη μέχρι το 1950, περίπου. Άλλο σημαντικό στο βιβλίο που βρήκα, αν δεν το ξεκοκάλισα ακόμα, ήταν τα προσωνύμια των κατοίκων, παρατσούκλια, που επίσης κι αυτά το καθένα χωριστά, είναι ολόκληρη ιστορία οικογενειακή ή ατομική. Κι αυτό υπάρχει στο βιβλίο μου "Σανά Χαλκιδικής", έκδοση ιδίοις δαπάναις το 1995.
Αυτά σε γενικές γραμμές, οι εκπλήξεις θα φανούν στο διάβασμα, αλλά!
ΑΛΛΆ, φίλτατε και αγαπητέ Δημήτρη!..
Έκανες ένα μεγάλο λάθος -περιμένω διόρθωση- δεν το περίμενα, ειλικρινά, από σένα, στην "γραμματική" του βιβλίου σου, λες ότι ο αρσενικός τύπος των ουσιαστικών ονομάτων στα "νικητιανά ή χαλκιδικιώτικα" είναι "η", και όχι "ο".
Λάθος! Το λέω και πάλι, μέγα λάθος! Και μάλιστα για φιλόλογο καθηγητή, από τον οποίο περιμένουμε να διδαχθούμε όλοι εμείς, να μάθουμε, να δασκαλευτούμε, σε κάτι καινούργιο, καινοτόμο, ίσως!
Ο αρσενικός τύπος, φίλε Δημήτρη, στα "Χακιδικιώτικα" δεν είναι "η", αλλά "ι"! Γιώτα το -ι.  Το γιατί; Γιατί, απλούστατα, το "η" ήτα, είναι θηλυκό και δεν αλλάζει στον αιώνα τον άπαντα, ούτε "δανείζεται" για ΚΑΝΈΝΑΝ λόγο! Προσωπικά, επειδή γράφω κείμενα στην τοπική καθομιλουμένη, πέραν του βιβλίου μου "ΤΑ ΖΙΡΒΆ" που είναι εξ' ολοκλήρου γραμμένο σ' αυτό το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες, έχω καθιερώσει αυτή την διαφορά, από το "η" σε "ι", την έχω κατοχυρώσει κατά κάποιο τρόπο, χωρίς να σημαίνει ότι και κάποιοι άλλοι φυσικά, εντελώς συμπτωματικά, ίσως να κάνουν το ίδιο.
Κατά τα άλλα, καλοτάξιδο και καλοαναγνωσμένο το βιβλίο σου, να μπει σε κάθε χαλκιδικιώτικο σπίτι, γιατί όχι; Και αν ο Δήμος Σιθωνίας, ο οποίος είναι και και ο εκδότης του βιβλίου σου, εξαντληθεί ή εξαντλήθηκε, να το τυπώσει όσες φορές και αν χρειαστεί, σε επίσημη τελετή -δεν ξέρω αν έγινε- να μοιρασθεί ΔΩΡΕΆΝ σε όλα τα Νικητιανά σπίτια, νοικοκυριά, τα οποία είμαι σίγουρος πως θα το διαφυλάξουν... ευαγγέλιο!
Συνέχισε έτσι, μην σταματάς, σε συγχαίρω από καρδιάς...

Αργύριος Γ. Δαγκίλας
Σ/Π Ελληνικών Ταινιών Τεκμηριώσεως-
Ιδιοκτήτης/Διευθυντής της
Εβδομαδιαίας Εφημερίδος "ΧΑΟΣ" για 12ετία -  
Ιδιοκτήτης του διαδικτυακού Καναλιού
"Τηλεόρασις Δαγκίλας" και
κάποιων δεκάδων άλλων ιστοσελίδων του Διαδικτύου.